Bài viết mới, Kỹ năng lãnh đạo, Tri thức
Top 20 công ty đào tạo uy tín nhất thế giới tiết lộ bí quyết coaching nhân viên hiệu quả cho nhà quản lý
Gần đây, tôi có tham gia một webinar với chủ đề Manager as Coach – Empowering Yourself and Others, được tổ chức bởi Crucial Learning – một trong những tổ chức đào tạo hàng đầu thế giới về lãnh đạo, giao tiếp và phát triển con người.
Diễn giả của chương trình là Steve Wood, người có nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực phát triển lãnh đạo, quản lý xung đột và xây dựng hiệu suất đội ngũ.
Diễn giả chia sẻ: trong bối cảnh hiện nay, khi doanh nghiệp ngày càng đầu tư mạnh vào KPI, hệ thống và công nghệ, một thực tế dần lộ rõ:
Chúng ta đang tối ưu công việc rất tốt.
Nhưng lại chưa thực sự tối ưu cách phát triển con người.
Và đó chính là lý do vì sao chủ đề kỹ năng huấn luyện nhân viên (coaching for manager) trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Dưới đây là 7 bài học quan trọng nhất về coaching nhân viên hiệu quả cho nhà quản lý, được hệ thống lại từ nội dung webinar để bạn tham khảo áp dụng cho doanh nghiệp
Bài học 1: Manager-as-Coach – Quản lý không chỉ tạo ra kết quả, mà còn phát triển nhân viên
Trong nhiều tổ chức, quản lý cấp trung rất bận:
- Xử lý công việc liên tục.
- Giải quyết vấn đề nhanh.
- Đảm bảo tiến độ.
Nhưng chính cách làm đó lại giới hạn sự phát triển của đội ngũ.
Họ thường:
- Tập trung xử lý công việc thay vì phát triển con người
- Dựa vào chỉ đạo thay vì khai mở
- Ưu tiên kết quả ngắn hạn
Và từ đó tạo ra một vòng lặp quen thuộc:
Manager càng bận → càng ít coaching → nhân viên không phát triển → manager càng phải làm thay
Một nguyên nhân sâu xa là cách hiểu sai về coaching.
Nhiều doanh nghiệp tách biệt:
- Manager → lo kết quả
- Coach → phát triển con người
Trong khi thực tế, tổ chức cần cả hai trong cùng một người.
Manager-as-Coach là người:
- Vẫn chịu trách nhiệm về kết quả
- Nhưng đạt được kết quả thông qua việc phát triển đội ngũ
Sự khác biệt không nằm ở chức danh.
Mà nằm ở họ dẫn dắt đội ngũ mỗi ngày.
Bài học 2: Coaching là đòn bẩy trực tiếp của hiệu suất
Coaching thường bị xem là “kỹ năng mềm”.
Nhưng dữ liệu cho thấy điều ngược lại.
Ở những tổ chức mà manager coaching tốt:
- 68% ghi nhận hiệu suất nhân viên tăng
- 62% ghi nhận hiệu suất kinh doanh cải thiện
Tuy nhiên, một thực tế đáng suy nghĩ là:
- Chỉ 30% tổ chức đánh giá manager coaching hiệu quả
- Chỉ 26% nhân viên thấy feedback giúp họ cải thiện
Khoảng cách này cho thấy một điều:
Coaching mang lại giá trị rất rõ
→ nhưng phần lớn manager vẫn chưa làm tốt
Vấn đề không phải doanh nghiệp không muốn phát triển con người.
Mà là chưa trang bị đúng cách cho manager.
Bài học 3: Coaching không phải kỹ năng, mà là cách làm việc
Rất nhiều chương trình đào tạo coaching thất bại vì một lý do đơn giản:
Họ dạy “kỹ năng”, nhưng không thay đổi “cách làm việc”.
Manager học xong vẫn quay lại:
- giao việc
- đưa đáp án
- sửa lỗi
Vì họ nghĩ coaching là “việc thêm”, thay vì là một phần trong cách làm việc.
Trong khi thực tế:
Coaching là cách bạn giao việc, phản hồi và trao đổi mỗi ngày
Không có “lúc coaching riêng”.
Chỉ có cách bạn dẫn dắt trong từng cuộc hội thoại
Bài học 4: Vì sao manager không coaching dù đã được đào tạo?
Câu trả lời phổ biến:
- Không có thời gian
- Không chắc mình làm đúng
- Ngại trao đổi khó
Nhưng nếu nhìn sâu hơn, có 3 nguyên nhân cốt lõi:
Thói quen “nói cho nhanh”
Manager quen đưa ra đáp án ngay.
Điều này nhanh, nhưng làm đội ngũ phụ thuộc.
Coaching không phải ưu tiên
Khi áp lực KPI tăng, manager chọn cách nhanh nhất.
Kết quả là, coaching bị bỏ qua.
Thiếu môi trường áp dụng
Không follow-up.
Không thực hành.
Không phản hồi.
→ Manager quay về thói quen cũ.
Kết quả:
Manager tiếp tục “làm thay”
→ thay vì “phát triển đội ngũ để tự làm”
Xem thêm: Bí quyết từ chuyên gia đào tạo – Cách phát triển đội ngũ giảng viên nội bộ hiệu quả
Bài học 5: Coaching bắt đầu từ sự tin tưởng, không phải từ câu hỏi
Một sai lầm phổ biến là nghĩ rằng coaching bắt đầu từ câu hỏi đúng.
Nhưng thực tế:
Coaching bắt đầu từ mối quan hệ
Nhân viên chỉ mở lòng khi họ cảm thấy:
- được tin tưởng
- không bị phán xét
- an toàn khi chia sẻ
Nếu không:
- họ sẽ nói điều “đúng”
- nhưng không nói điều “thật”
Coaching hiệu quả cũng là mối quan hệ hai chiều.
Manager cần hỏi:
- Tôi cần làm gì để hỗ trợ bạn tốt hơn?
- Điều gì giúp bạn làm việc hiệu quả hơn?
Khi đó, coaching không còn là áp đặt.
Mà trở thành hợp tác.
Bài học 6: 4 năng lực cốt lõi của Manager-as-Coach
Coaching không bắt đầu từ công cụ.
Mà bắt đầu từ con người.
Một manager biết huấn luyện cần 4 năng lực:
- Positive regard: nhìn người với thiện chí
- Curiosity: tò mò để hiểu
- Accountability: chịu trách nhiệm về mối quan hệ
- Agility: linh hoạt theo từng người
Bài học 7: Coachable moments – nơi coaching thực sự tạo ra giá trị
Sai lầm phổ biến: Coaching = buổi 1:1
Thực tế:
Coaching hiệu quả nhất diễn ra trong công việc hàng ngày
Những khoảnh khắc đơn giản như:
- sau một cuộc họp
- sau một sai sót
- sau một kết quả
Chỉ cần một câu hỏi đúng:
- “Điều gì đã làm tốt?”
- “Điều gì có thể làm khác đi?”
Đây là nơi:
- hành vi được phản chiếu ngay
- bài học được rút ra ngay
- thay đổi diễn ra ngay
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Q1. Coaching là gì?
Coaching là cách quản lý giúp nhân viên tự suy nghĩ, tự giải quyết vấn đề và phát triển năng lực, thay vì chỉ đưa ra chỉ đạo.
Q2. Vì sao coaching quan trọng trong doanh nghiệp?
Coaching giúp nhân viên phát triển năng lực, giảm phụ thuộc vào manager và từ đó cải thiện hiệu suất chung của tổ chức.
Q3. Manager có cần kỹ năng coaching không?
Có. Coaching là một trong những năng lực cốt lõi giúp manager phát triển đội ngũ và nâng cao hiệu suất bền vững.
Q4. Coaching có mất nhiều thời gian không?
Không. Coaching hiệu quả thường diễn ra ngay trong công việc hàng ngày, thông qua cách manager đặt câu hỏi và phản hồi.
Q5. Làm sao để bắt đầu coaching trong team?
Hãy bắt đầu bằng việc xây dựng sự tin tưởng, sau đó đặt các câu hỏi mở để nhân viên tự suy nghĩ và đưa ra giải pháp.
Kết luận: Coaching là cách lãnh đạo, không phải công cụ
Sau tất cả, có một điều rất rõ:
Doanh nghiệp không thiếu mục tiêu và hệ thống đánh giá
→ mà thiếu khả năng phát triển con người
Manager có thể tạo kết quả bằng:
- kiểm soát
- chỉ đạo
Nhưng cách này chỉ hiệu quả đến một giới hạn nhất định.
Manager biết coaching:
- tạo ra đội ngũ
- nhân bản năng lực
- giúp tổ chức tự vận hành
Gợi ý hành động
Nếu bạn là CEO, HR hoặc L&D, hãy bắt đầu từ 3 câu hỏi:
- Manager của bạn đang quản lý hay đang huấn luyện?
- Coaching có diễn ra trong công việc hàng ngày không?
- Đội ngũ có đủ tin tưởng để nói thật không?
Bởi vì cuối cùng:
Coaching không phải là thứ bạn học
→ mà là cách bạn làm việc với con người mỗi ngày
