Ứng dụng AI trong L&D: Thông điệp từ các báo cáo mới nhất 2026 nói gì với người làm Đào tạo? 

Các báo cáo thế giới mới nhất gửi tới người làm L&D cùng một thông điệp: ứng dụng AI trong đào tạo không còn là lựa chọn. Từ McKinsey, Microsoft, BCG (công bố năm 2026) tới LinkedIn, Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) và ATD (năm 2025), số liệu cùng chỉ ra ba điều: AI đã có mặt ở gần 9/10 tổ chức; kỹ năng người lao động đang thay đổi nhanh hơn tốc độ đào tạo; và người làm L&D (Learning & Development – học tập và phát triển) đang đứng giữa hai áp lực – tự dùng AI để làm việc hiệu quả hơn, và giúp cả tổ chức dùng AI. Nhưng dùng nhiều chưa chắc đã hiệu quả: chỉ 36% người lao động thấy mình được đào tạo AI đầy đủ.

Tóm tắt nhanh

  • Gần 9/10 người được hỏi cho biết tổ chức của họ dùng AI thường xuyên ở ít nhất một bộ phận (McKinsey, 2026).
  • 39% kỹ năng cốt lõi của người lao động sẽ thay đổi tới năm 2030; AI và dữ liệu lớn là nhóm kỹ năng tăng nhanh nhất (WEF, 2025).
  • 71% người làm L&D đang tìm hiểu, thử nghiệm hoặc đã đưa AI vào công việc (LinkedIn, 2025).
  • Chỉ 36% người lao động thấy mình được đào tạo AI đầy đủ (BCG, 2026).
  • Tại Việt Nam, 39% người dùng AI thuộc nhóm “tiên phong”, cao gấp hơn 2 lần mức toàn cầu 16%; nhưng 82% lo bị tụt lại phía sau (Microsoft, 2026).

Bài viết này tổng hợp những số liệu đáng chú ý nhất từ các báo cáo quốc tế công bố trong 2025-2026, để trả lời một câu hỏi: người làm đào tạo cần làm gì với AI, và vì sao là ngay bây giờ.

1. AI đã có mặt ở gần như mọi tổ chức

Nếu hai năm trước AI còn là chuyện “thử cho biết”, thì năm 2026 đã khác hẳn.

Báo cáo The State of AI in 2026 của McKinsey, khảo sát 1.719 người ở 97 quốc gia, công bố tháng 8/2026, cho thấy gần 9/10 người được hỏi nói tổ chức của họ dùng AI thường xuyên ở ít nhất một bộ phận. 44% cho biết AI đã được mở rộng ra toàn doanh nghiệp, tăng từ 38% một năm trước. Và 8/10 người nói AI giúp họ làm việc năng suất hơn.

Không chỉ văn phòng. Khảo sát AI at Work 2026 của BCG trên 11.749 người lao động ở 14 thị trường cho thấy 74% nhân viên tuyến đầu đã dùng AI thường xuyên, tăng 23 điểm phần trăm chỉ sau một năm. 42% người dùng thường xuyên trong nhóm này nói AI giúp họ tiết kiệm ít nhất trọn một ngày làm việc mỗi tuần.

Còn theo Work Trend Index 2026 của Microsoft (20.000 lao động tri thức ở 10 thị trường), 66% người dùng AI cho biết AI giúp họ có thêm thời gian cho những việc giá trị cao, và 58% đang làm ra những kết quả mà một năm trước họ chưa làm được.

Gần 9/10 tổ chức dùng AI thường xuyên, 74% nhân viên tuyến đầu dùng AI, 42% tiết kiệm ít nhất 1 ngày làm việc mỗi tuần- ứng dụng AI trong đào tạo
AI đã có mặt ở gần như mọi tổ chức. Nguồn: McKinsey (2026), BCG (2026)

Nói cách khác: đồng nghiệp ở phòng kinh doanh, tài chính, vận hành của bạn đều đang dùng AI. Câu hỏi không còn là “có dùng hay không”.

2. Kỹ năng đang thay đổi nhanh hơn tốc độ đào tạo

Khi công cụ làm việc thay đổi, kỹ năng cần có cũng thay đổi theo. Và đây là chỗ nghề L&D bị đặt vào tâm điểm.

Báo cáo Future of Jobs 2025 của WEF, khảo sát hơn 1.000 doanh nghiệp ở 55 nền kinh tế, dự báo:

  • 39% kỹ năng cốt lõi của người lao động sẽ thay đổi trong giai đoạn tới năm 2030.
  • AI và dữ liệu lớn là nhóm kỹ năng tăng nhanh nhất, tiếp theo là an ninh mạng và hiểu biết công nghệ.
  • Cứ 100 người lao động thì 59 người cần được đào tạo lại hoặc nâng cấp kỹ năng trước năm 2030.
  • 63% doanh nghiệp coi thiếu hụt kỹ năng là rào cản lớn nhất khi chuyển đổi.

Người lao động cũng cảm nhận rõ điều đó: 72% người được BCG hỏi năm 2026 nói kỳ vọng về kỹ năng trong công việc của họ đã thay đổi đáng kể vì AI.

Ở phía lãnh đạo, Workplace Learning Report 2025 của LinkedIn ghi nhận 49% người làm L&D nói ban lãnh đạo của họ lo nhân viên không có đủ kỹ năng để thực hiện chiến lược kinh doanh. Từ năm 2024, Microsoft và LinkedIn đã ghi nhận 2/3 lãnh đạo nói họ sẽ không tuyển người thiếu kỹ năng AI.

39% kỹ năng cốt lõi thay đổi tới 2030, 59/100 người lao động cần đào tạo lại, AI và dữ liệu lớn là kỹ năng tăng nhanh nhất - ứng dụng AI trong đào tạo
Kỹ năng đang thay đổi nhanh hơn tốc độ đào tạo. Nguồn: WEF, Future of Jobs 2025

Ai sẽ đào tạo lại 59 trên 100 người đó? Trong phần lớn doanh nghiệp, câu trả lời là bộ phận nhân sự và đào tạo.

3. Người làm L&D đang ở đâu trong làn sóng AI?

Tin tốt: người làm L&D không đứng ngoài.

  • 71% người làm L&D đang tìm hiểu, thử nghiệm hoặc đã đưa AI vào công việc (LinkedIn, Workplace Learning Report 2025, khảo sát 937 người làm L&D và HR).
  • Trong khảo sát L&D Global Sentiment Survey 2026 của Donald H Taylor, với khoảng 3.800 người làm L&D ở 105 quốc gia, AI tiếp tục đứng đầu danh sách chủ đề được quan tâm nhất, với 22,5% phiếu.
  • Theo State of the Industry 2025 của ATD (Hiệp hội Phát triển Nhân tài Hoa Kỳ), 55% tổ chức đã đào tạo kỹ năng AI thực hành cho nhân viên trong năm 2024, và 62% dự kiến tăng mảng đào tạo này. Bạn có thể xem thêm các số liệu khác của ATD trong bài Báo cáo và xu hướng Learning & Development mới nhất từ ATD.

Nhưng nhìn kỹ hơn, bức tranh không hoàn toàn màu hồng:

  • Cũng khảo sát của Donald H Taylor ghi nhận đây là lần đầu tiên trong ba năm tỷ lệ quan tâm tới AI không tăng. Tác giả nhận xét sự quan tâm tới AI đã chạm đỉnh, và nhiều người trả lời cho biết AI chưa làm giảm áp lực công việc của họ, mà còn làm nó tăng lên.
  • L&D chủ yếu đang dùng AI để điều chỉnh, cá nhân hóa nội dung, trong khi mảng phân tích dữ liệu học tập lại giảm mức quan tâm.
  • Báo cáo L&D Report 2026 của TalentLMS (khảo sát tại Mỹ) chỉ ra một khoảng lệch: 83% quản lý nhân sự tin công ty đang hỗ trợ nhân viên học AI, nhưng chỉ 64% nhân viên đồng ý.
    71% người làm L&D đang đưa AI vào công việc, AI đứng đầu chủ đề quan tâm của L&D toàn cầu 2026 - ứng dụng AI trong đào tạo
    Người làm L&D đã bắt đầu với AI, nhưng mới ở bước đầu. Nguồn: LinkedIn (2025), Donald H Taylor (2026), TalentLMS (2026)

Tức là người làm L&D đã bắt đầu dùng AI, nhưng phần lớn mới dừng ở việc làm nội dung. Việc giúp người học thay đổi cách làm việc, và chứng minh giá trị đó với lãnh đạo, vẫn còn bỏ ngỏ. Cũng trong khảo sát 2026 của Donald H Taylor, “chứng minh giá trị” (showing value) đạt mức quan tâm cao nhất từ trước tới nay – xem thêm cách làm trong bài đánh giá hiệu quả đào tạo cho L&D.

4. Nghịch lý: dùng AI ngày càng nhiều, hiệu quả chưa tăng tương xứng

Đây là phát hiện đáng chú ý nhất khi đặt các báo cáo cạnh nhau.

Người dùng nhiều, nhưng ít người được dạy. BCG (2026) cho biết chỉ 36% người lao động thấy mình được đào tạo AI đầy đủ.

Tổ chức chưa theo kịp cá nhân. Microsoft (2026) chỉ ra chỉ 19% người dùng AI đang ở “vùng tiên phong” – nơi cả cá nhân lẫn tổ chức cùng sẵn sàng. Yếu tố tổ chức (lãnh đạo, quy trình, cách đánh giá và khen thưởng) quyết định mức tác động của AI gấp hơn 2 lần yếu tố cá nhân (67% so với 32%).

Năng suất cá nhân tăng, nhưng kết quả kinh doanh chưa rõ. Dù 8/10 người nói AI giúp họ năng suất hơn, chỉ 37% người được McKinsey hỏi ghi nhận AI có tác động tới lợi nhuận (EBIT), và nhóm “dẫn đầu” thật sự chỉ chiếm 6%.

Công cụ tốt hơn không giải quyết được vấn đề. Theo BCG (2026), có chiến lược rõ ràng giúp tăng tác động kinh doanh đo được thêm 25 điểm phần trăm, trong khi chỉ nâng cấp công cụ tăng được khoảng 5 điểm.

Nghịch lý AI trong doanh nghiệp: 80% thấy năng suất tăng nhưng 37% thấy tác động lợi nhuận, chỉ 36% được đào tạo AI đầy đủ - ứng dụng ai trong đào tạo
Dùng AI nhiều hơn, hiệu quả chưa tăng tương xứng. Nguồn: McKinsey (2026), BCG (2026)

Một nghiên cứu nổi tiếng của Harvard Business School và BCG (2023) trên 758 tư vấn viên giải thích vì sao. Với những việc nằm trong khả năng của AI, người dùng GPT-4 làm nhanh hơn 25,1% và chất lượng cao hơn trên 40%. Nhưng với việc nằm ngoài khả năng đó, khả năng ra đáp án đúng lại giảm 19 điểm phần trăm. Các tác giả gọi đây là “đường biên răng cưa”: AI giỏi đột xuất ở việc này rồi hỏng bất ngờ ở việc bên cạnh, và người dùng rất khó nhận ra.

Nghiên cứu Harvard Business School và BCG về đường biên răng cưa của AI - ứng dụng AI trong đào tạo
“Đường biên răng cưa”: AI giúp rất tốt ở việc này, nhưng làm tệ đi ở việc bên cạnh. Nguồn: Harvard Business School & BCG (2023)

Gộp lại, các số liệu cùng nói một điều: khác biệt không nằm ở việc dùng AI nhiều hay ít, mà ở chỗ có dùng đúng cách hay không – biết giao cho AI việc gì, giữ lại việc gì, và biến cách làm tốt thành thói quen của cả nhóm. Đó chính là một bài toán đào tạo.

5. Người lao động Việt Nam: đi nhanh, nhưng doanh nghiệp đã theo kịp?

Work Trend Index 2026 của Microsoft có phần riêng cho Việt Nam, khảo sát 2.000 lao động tri thức, công bố tháng 6/2026. Kết quả khá bất ngờ:

Chỉ số

Việt Nam Toàn cầu
Người dùng AI thuộc nhóm “tiên phong” (Frontier Professionals) 39% 16%
Đang làm ra kết quả mà một năm trước chưa làm được 76% 58%
Lo bị tụt lại phía sau nếu không thích ứng với AI 82% 65%
Cho biết lãnh đạo có định hướng AI rõ ràng, nhất quán 48% 26%

Việt Nam dẫn đầu ASEAN về tỷ lệ nhân sự tiên phong về AI. Nhưng Microsoft cũng gọi tên một “nghịch lý chuyển đổi”: người lao động chịu áp lực phải thích ứng rất nhanh, trong khi cách đánh giá, khen thưởng và quy trình của doanh nghiệp chưa thay đổi kịp.

Với người làm L&D ở Việt Nam, điều này có hai mặt. Học viên của bạn nhiều khả năng đang dùng AI nhanh hơn chính bộ phận đào tạo. Và 82% trong số họ đang lo – nghĩa là nhu cầu được hướng dẫn dùng AI bài bản là có thật, và rất lớn.

6. Điều này có nghĩa gì với người làm L&D?

Đặt tất cả số liệu cạnh nhau, có ba điểm rõ ràng:

Thứ nhất, người làm L&D chịu áp lực kép. Một mặt phải tự dùng AI để làm nhanh và tốt hơn những việc của chính mình: nghiên cứu, thiết kế chương trình, làm học liệu, đánh giá hiệu quả. Mặt khác phải giúp cả tổ chức dùng AI. Khó có thể dạy tốt một điều mà chính mình chưa dùng thạo.

Thứ hai, đây là cơ hội hiếm có để L&D có tiếng nói. Doanh nghiệp đang thiếu người biến AI từ “công cụ cá nhân” thành “năng lực của tổ chức”. Theo ATD (2025), 3/4 người làm phát triển nhân tài cho biết bộ phận của họ đã có đại diện trong ban lãnh đạo cấp cao. L&D nào nắm được AI sẽ ở vị trí tốt để dẫn dắt thay đổi này. 

Xem thêm: Chuyên gia ATD nhấn mạnh điều khiến L&D mang lại giá trị thực sự cho doanh nghiệp.

Thứ ba, cuộc đua không còn là “ai dùng AI”, mà là “ai dùng AI hiệu quả”. Các báo cáo đều cho thấy khoảng cách nằm ở cách dùng, cách tổ chức công việc và cách đào tạo – không nằm ở công cụ. Muốn đi đúng hướng, L&D cần gắn việc ứng dụng AI với chiến lược đào tạo của doanh nghiệp, thay vì chạy theo từng công cụ mới.

Muốn ứng dụng AI hiệu quả trong công việc L&D? Bắt đầu từ webinar này

Số liệu cho biết vì sao cần làm. Câu hỏi còn lại là làm thế nào: dùng AI sao cho hiệu quả thật trong chính công việc của người làm đào tạo, thay vì dùng nhiều mà kết quả vẫn như cũ.

“Vấn đề không phải là bạn dùng AI bao nhiêu, mà là bạn dạy AI làm việc như bạn đến đâu.”

Đó là nội dung của webinar AI-Powered L&D Transformation do LeaderUp tổ chức, với hai người chia sẻ: anh Nguyễn Minh Thắng – AI Champion tại Techcombank, hiện phụ trách phát triển năng lực và ứng dụng AI cho nhân sự, dẫn dắt đào tạo năng lực AI cho tổ chức – và Đàm Thế Ngọc – Founder & CEO LeaderUp

WEBINAR AI-POWERED L&D TRANSFORMATION

Ứng dụng AI để nâng cao năng lực của người làm nhân sự, đào tạo

  • Thời gian: 19h30-22h00, tối Thứ Năm và Thứ Sáu, ngày 01-02/10/2026
  • Hình thức: Trực tuyến qua Zoom
  • Phí tham gia: 986.000đ – LeaderUp đang tài trợ vé miễn phí
  • Tặng “Bộ 3 skill AI cho người làm đào tạo” khi đăng ký tham gia 

ĐĂNG KÝ GIỮ CHỖ MIỄN PHÍ

Nếu bài viết này hữu ích với đồng nghiệp trong phòng, hãy gửi cho họ. Cả nhóm cùng nghe thì về áp dụng dễ hơn nhiều.

https://sukien.leaderup.vn/ai-powered-ld-transformation/?nguon=blog 

Câu hỏi thường gặp

Có bao nhiêu người làm L&D đang dùng AI trong công việc?

Theo Workplace Learning Report 2025 của LinkedIn, 71% người làm L&D đang tìm hiểu, thử nghiệm hoặc đã đưa AI vào công việc. Khảo sát L&D Global Sentiment Survey 2026 với khoảng 3.800 người làm L&D ở 105 quốc gia cũng cho thấy AI tiếp tục là chủ đề được quan tâm nhất.

Vì sao người làm đào tạo cần ứng dụng AI ngay bây giờ?

Vì kỹ năng của người lao động đang thay đổi rất nhanh. WEF dự báo 39% kỹ năng cốt lõi sẽ thay đổi tới năm 2030 và 59/100 người lao động cần được đào tạo lại. AI và dữ liệu lớn là nhóm kỹ năng tăng nhanh nhất. Bộ phận đào tạo vừa phải tự dùng AI, vừa phải giúp tổ chức xây năng lực AI.

Dùng AI có thật sự giúp làm việc nhanh hơn không?

Có, nhưng có điều kiện. Nghiên cứu của Harvard Business School và BCG (2023) cho thấy với việc phù hợp, người dùng AI làm nhanh hơn 25,1% và chất lượng cao hơn trên 40%; nhưng với việc nằm ngoài khả năng của AI, kết quả lại kém đi. BCG (2026) cũng ghi nhận 42% người dùng thường xuyên ở tuyến đầu tiết kiệm được ít nhất một ngày làm việc mỗi tuần.

Người lao động Việt Nam đang dùng AI ở mức nào?

Theo Work Trend Index 2026 của Microsoft, 39% người dùng AI tại Việt Nam thuộc nhóm tiên phong, so với 16% toàn cầu, và Việt Nam dẫn đầu ASEAN ở chỉ số này. 76% đang làm ra kết quả mà một năm trước chưa làm được, nhưng 82% lo bị tụt lại phía sau.

Vì sao nhiều người dùng AI mà chưa thấy hiệu quả rõ?

Vì khác biệt nằm ở cách dùng và cách tổ chức, không nằm ở công cụ. Chỉ 36% người lao động thấy mình được đào tạo AI đầy đủ (BCG, 2026). Microsoft (2026) cho biết yếu tố tổ chức quyết định tác động của AI gấp hơn 2 lần yếu tố cá nhân. BCG cũng cho thấy chiến lược rõ ràng tăng tác động kinh doanh thêm 25 điểm phần trăm, còn công cụ tốt hơn chỉ tăng khoảng 5 điểm.

Về tác giả

Đàm Thế Ngọc – Founder & CEO Công ty Cổ phần Đào tạo Lãnh đạo LeaderUp. Hơn 13 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực nhân sự, đào tạo và phát triển năng lực. Từng là một trong 3 người đầu tiên xây dựng Trung tâm đào tạo của FPT Telecom. Tốt nghiệp chương trình Đánh giá hiệu quả đào tạo 4 cấp độ do Jim Kirkpatrick hướng dẫn; học Blue Ocean Strategy tại INSEAD; tốt nghiệp Quản trị Kinh doanh, Đại học Kinh tế Quốc dân. Đã đào tạo cho đội ngũ lãnh đạo của VinFast, VinPearl, FPT Software, VietinBank, MB Bank, Viettel Construction, Manulife và nhiều doanh nghiệp khác. Xem thêm về Đàm Thế Ngọc.